4 thói hư tật xấu của người việt

Nay Sáu chán rồi, không nói chuyện linh tinh nữa nữa, chuyển qua nói về người Việt chúng ta. Nói đến người Việt, Sáu không nói toàn thể mọi người mà nói đến số đông, số nhiều. Tất nhiên trong số người Việt vẫn có rất nhiều cá nhân ưu tú kiệt suất, tuy nhiên có những thứ thăm căn cố đế làm cho họ không tiến xa được. Sáu đúc kết mấy điều sau đây sau khi giao lưu khắp xóm, đi chơi từ Pháp tới Sing, từ Hàn lâm khoa học cho tới em gái tay vịn, từ người bán vé số đến giám đốc của các tập đoàn đa cuốc gia.

1/ Bệnh sĩ

Bệnh này đừng nói người Việt chúng ta, rất nhiều người trên thế giới này mắc phải. Tuy nhiên Sáu quan sát thấy là người Việt chúng ta hầu như ai cũng mắc cái bệnh này, trong đó có Sáu (tự nhủ hoài không bỏ được). Theo Sáu, bệnh sĩ dễ tự ái xảy ra do một dân tộc đã quá nhạy cảm với những lời chê bai và từng trải qua việc nghèo đói quá lâu nên ai nấy cũng phải sĩ, sợ chê bai, sợ người ta đánh giá mình. Do mắc bệnh sĩ nên nó đi kèm theo nhiều căn bệnh khác và là căn nguyên của những vấn đề trầm kha trong mối quan hệ giữa người Việt với nhau và giữa người Việt với người nước ngoài. Chúng ta rất ngại nghe lời ai chê, nhất là chê mình nghèo. Chúng ta cố gắng dùng hết mọi thủ đoạn để thoát nghèo và vơ vét càng nhiều tiền càng tốt bất chấp đạo đức là vì bệnh sĩ. Chúng ta bất chấp mọi lý lẽ mà không nhận sai dù trong thâm tâm chúng ta biết rõ chúng ta sai rành rành. Rất hiếm có người nào trong chúng ta dám ghi lên rằng “Tôi sai rồi, mong bạn chỉ bảo thêm” hoặc “Bạn chính là tấm gương phấn đấu cho đám nghèo chúng tôi”. Chúng ta thấy gì hay của người ta đều phải kiếm cái gì tệ của họ để dìm xuống chứ không cho nó ngốc đầu lên. Và làm như vậy là chúng ta đã thoả mãn được phức cảm tự ti của mình mà không thể nào học hỏi được thứ gì cho ra hồn.

2/ Bệnh vô trách nhiệm

Sáu không đùa đâu, Sáu gặp nhiều người trong cộng đồng của chúng ta không có trách nhiệm với lời của mình nói ra. Việc đơn giản nhất là hẹn hò với nhau, hẹn 6 giờ nhưng chàng trai sẽ gặp cô gái lúc 7 giờ vì cô ta không quan tâm lắm đến lời hứa. Hoặc các cam kết làm ăn, chúng ta hời hợt với việc hoàn thành nó đúng hạn và thường khi làm với đối tác Việt Nam thì việc dời deadline là chuyện thường xuyên nhất. Vô trách nhiệm còn thể hiện ở các lời hứa với con cái, đôi khi chúng thừa hưởng lối nói hứa cho qua chuyện, hứa mà không làm từ ba mẹ chúng. Bộ máy chính quyền thì khỏi nói luôn, hứa dây thun từ năm này tới năm nọ, anh em nhìn Cát Linh-Hà Đông và đường sắt số 1 ở Sài Gòn rồi thấy. Tuy nhiên Sáu thừa nhận là cộng đồng hải ngoại ít có chuyện này xảy ra hơn, có lẽ là ảnh hưởng của môi trường sống tác động tới nhiều. Bệnh vô trách nhiệm này làm giảm ảnh hưởng của lời cam kết của chúng ta và vô hình biến chúng ta thành một kẻ kém cỏi trong mắt của người khác. Có trách nhiệm với từng lời hứa sẽ giúp chúng ta vươn cao hơn.

3/Bệnh không cầu tiến

Nhiều bạn trẻ mặc định, tốt nghiệp đại học, cao học, tiến sỹ là đủ, không cần trau dồi gì thêm mà nhà tuyển dụng phải tự mướn họ. Khi ra đời nhiều Sáu mới thấy, “ngoài trời có trời”, nếu chúng ta đứng yên, có nghĩa chúng ta đi thụt lùi. Căn bệnh này đi kèm với căn bệnh thiếu sáng tạo làm cho người Việt có năng suất rất kém trên thế giới. Sáu có nói góc nhìn của mình qua lăng kính thể chế rồi nhưng còn góc nhìn con người chúng ta cũng nên xem lại. Ngay cả làm việc ở các tập đoàn đa quốc gia thì con người của chúng ta vẫn có xu hướng khép nép, không tự tin, không có sáng kiến, làm theo chỉ thị của sếp 100% chứ không có ý kiến khi nó sẽ đi vào ngõ cụt. Có lẽ đây là hậu quả của nền giáo dục cs và cả của văn hoá tuân lệnh của Việt Nam chúng ta. Đây là cái bệnh thực sự cản bước chúng ta vươn tầm.

4/ Bệnh nói mà không làm

Lý luận của chúng ta là siêu việt vì có Mác-Lê phù hộ độ trì. Tuy nhiên đôi khi chúng ta chỉ đề ra kế hoạch chứ việc thực hiện, thẩm định kế hoạch và rút ra bài học là rất kém. Chúng ta rất thiếu những project manager đại tài nên những công trình, những dự án hoặc cả những phần mềm chúng ta phải bị người nước ngoài quản lý. Các dự án mà người Việt thực hiện thường phải thẩm định lại sau vài năm vì tầm nhìn không xa và thiếu hụt những ý tưởng cho những năm về sau. Cũng có thể những manager người Việt e ngại việc xé rào sẽ ảnh hưởng lớn đến sự nghiệp nên họ không dám làm.
Bài này Sáu rút ra kết luận sợ khái quát nên anh em nào không có thì cứ suy nghĩ “chắc nó chừa mình ra” quen thuộc ở làng Vũ Đại ngày ấy. Không chỉ thể chế làm cản bước chúng ta, có nhiều thứ khác vô hình đang làm cản bước chúng ta trong đó có các bệnh trên. Mong các bạn đón nhận.

5/5 (3 Reviews)